Trong những năm gần đây, peel da hoá học trở thành một trong những phương pháp được sử dụng phổ biến trong chăm sóc và điều trị da. Phương pháp này thường được lựa chọn với mục đích cải thiện lão hoá, làm sáng da, hỗ trợ điều trị mụn, thâm nám và giúp bề mặt da trở nên mịn màng hơn. Tuy nhiên, song song với hiệu quả được lan truyền rộng rãi, nhiều người bắt đầu xuất hiện tâm lý lo ngại rằng peel da có thể khiến làn da yếu đi, thậm chí làm hỏng hàng rào bảo vệ da nếu sử dụng lâu dài. Đây cũng là băn khoăn chung của không ít người khi đứng trước quyết định có nên áp dụng phương pháp này hay không.
Về bản chất, peel da hoá học là phương pháp sử dụng các hợp chất có tính acid như AHA, BHA, TCA, Phenol hay Retinol để tạo ra một tổn thương có kiểm soát trên da. Các hoạt chất này có khả năng làm đứt gãy liên kết giữa những tế bào sừng già cỗi ở bề mặt, từ đó thúc đẩy quá trình bong lớp sừng và kích thích tái tạo tế bào mới. Nói một cách dễ hiểu, peel da giúp rút ngắn chu kỳ thay da tự nhiên, giúp da được làm mới nhanh hơn so với quá trình sinh lý thông thường.
Tuỳ vào mức độ tác động, peel da được chia thành peel nông, peel trung bình và peel sâu. Peel nông chỉ ảnh hưởng đến lớp biểu bì phía trên, thường được áp dụng để cải thiện bề mặt và sắc da. Peel trung bình tác động sâu hơn vào tầng biểu bì, giúp thúc đẩy quá trình tái tạo mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, peel sâu có thể tác động đến trung bì, hỗ trợ cải thiện nám và tăng sắc tố rõ rệt hơn nhưng đi kèm nguy cơ cao hơn và thời gian phục hồi kéo dài. Chính sự khác biệt về độ sâu này khiến hiệu quả và rủi ro của peel da phụ thuộc rất lớn vào cách chỉ định và thực hiện.
Để hiểu rõ hơn vì sao peel da thường bị cho là “làm hỏng da”, cần nhìn lại vai trò của hàng rào bảo vệ da. Hàng rào này nằm ở lớp sừng – lớp ngoài cùng của da – có chức năng giữ nước, hạn chế mất ẩm và ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn, nấm cũng như các tác nhân gây viêm từ môi trường. Khi hàng rào bảo vệ da suy yếu, da dễ xuất hiện các biểu hiện như khô căng, kích ứng, lỗ chân lông to, dễ nổi mụn và nhạy cảm hơn bình thường.
Do peel da có tác dụng làm bong lớp sừng, nên trong giai đoạn đầu sau peel, hàng rào bảo vệ da chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng ở mức độ nhất định. Điều này là phản ứng sinh lý tự nhiên và gần như không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, sự ảnh hưởng này không đồng nghĩa với việc hàng rào da bị phá huỷ vĩnh viễn. Làn da con người vốn được thiết kế với khả năng tự phục hồi rất mạnh mẽ. Khi hàng rào bảo vệ bị suy giảm, cơ thể sẽ kích hoạt nhiều cơ chế bù trừ như tăng tổng hợp ceramide, tăng yếu tố giữ ẩm tự nhiên (NMF), giảm thất thoát nước qua da và kích hoạt phản ứng miễn dịch để bảo vệ da trước các tác nhân bên ngoài. Nhờ đó, sau một khoảng thời gian nhất định, hàng rào bảo vệ da có thể được tái lập nếu được chăm sóc đúng cách.
Tuy nhiên, khả năng phục hồi của da không phải là vô hạn. Việc peel da chỉ thật sự an toàn khi làn da được cho đủ thời gian nghỉ ngơi và phục hồi. Nếu peel với nồng độ quá cao, khoảng cách giữa các lần peel quá gần hoặc không chú trọng chăm sóc da sau peel, làn da sẽ rơi vào trạng thái tổn thương lặp đi lặp lại. Khi đó, hàng rào bảo vệ chưa kịp phục hồi đã tiếp tục bị phá vỡ, dẫn đến viêm kéo dài, tăng sắc tố sau viêm và nhiều vấn đề da nghiêm trọng hơn về lâu dài. Chính điều này khiến nhiều người lầm tưởng rằng peel da là nguyên nhân trực tiếp làm hỏng da, trong khi thực tế nguyên nhân nằm ở cách sử dụng thiếu kiểm soát.
Nhiều nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy peel da không phải lúc nào cũng gây hại. Một nghiên cứu năm 2022 của Xinyi Shao và cộng sự tại khoa Da liễu, bệnh viện trực thuộc Đại học Y Trùng Khánh đã chỉ ra rằng việc sử dụng Salicylic Acid siêu phân tử với nồng độ 30%, thực hiện đúng khoảng cách, không những giúp cải thiện tình trạng mụn mà còn làm giảm mất nước qua da, ổn định pH, giảm các dấu ấn viêm và góp phần cải thiện chức năng hàng rào bảo vệ da. Điều này cho thấy peel da hoàn toàn có thể mang lại lợi ích tích cực nếu được chỉ định đúng tình trạng da, đúng liều lượng và có phác đồ phục hồi phù hợp.
Từ những phân tích trên có thể thấy rằng peel da hoá học không phải là phương pháp “phá huỷ” hàng rào bảo vệ da như nhiều người vẫn lo sợ. Vấn đề không nằm ở bản thân peel da, mà nằm ở mức độ hiểu biết, cách thực hiện và trách nhiệm chăm sóc da sau điều trị. Khi peel da được thực hiện đúng chuyên môn, có đánh giá tình trạng da kỹ lưỡng và có kế hoạch phục hồi bài bản, phương pháp này vẫn là một trong những công cụ hiệu quả giúp làn da trẻ trung và khoẻ mạnh hơn.
Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi peel da có làm hỏng da hay không, điều quan trọng hơn là người sử dụng cần hiểu rõ peel da là gì, peel ở mức độ nào là phù hợp với làn da của mình và cần chăm sóc da ra sao trong giai đoạn phục hồi. Khi hiểu đúng và làm đúng, peel da không còn là nỗi lo, mà trở thành một phương pháp hỗ trợ tái tạo da có giá trị trong hành trình chăm sóc da khoa học và an toàn.